Nowe przepisy ws. zwolnień z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kas fiskalnych

Z dniem 1 stycznia 2015 r. znacznie ograniczony zostanie zakres zwolnień z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kas fiskalnych – tak wynika z projektu rozporządzenia z dnia 22 lipca 2014 r. przygotowanego przez Ministerstwo Finansów ws. zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Przedsiębiorców czekają spore zmiany w kwestii obowiązku ewidencji sprzedaży z użyciem kas rejestrujących. Kasy fiskalne w 2015 r., niezależnie od osiąganej wysokości obrotu, będą musieli mieć m.in. prawnicy i doradcy podatkowi. 

Z projektu nowego rozporządzenia wynika, że kilka grup przedsiębiorców straci uprawnienie do zwolnienia z obowiązku posiadania kasy ze względu na wysokość rocznego obrotu. Dotychczas usługodawcy nie musieli mieć kasy fiskalnej i drukować paragonów jeżeli ich roczny obrót nie przekroczył limitu zwolnienia 20 tys. zł netto. Jeżeli nowe rozporządzenie resortu finansów wejdzie w życie to wielu podatników utraci opisywane zwolnienie z dniem 28 lutego 2015 roku.  

Przedsiębiorcy prowadzący obecnie działalność w zakresie określonych w rozporządzeniu branż , od 1 marca będą musieli wprowadzić do firm kasy fiskalne i rozpocząć ewidencję z ich użyciem. Natomiast przedsiębiorcy, którzy rozpoczną prowadzenie przedsiębiorstwa w 2015 roku, będą musieli od samego początku rejestrować transakcje za pomocą kasy fiskalnej lub drukarki fiskalnej, a nie jak to było do tej pory, dopiero po przekroczeniu limitu zwolnienia. Forma płatności nie ma znaczenia – z zarówno w przypadku płatności gotówką jak i przelewem na rachunek bankowy transakcja będzie podlegała udokumentowaniu za pomocą kasy fiskalnej. Dziś przedsiębiorcy z określonych branż nie muszą prowadzić ewidencji fiskalnej, jeżeli ich obrót nie jest wyższy niż 20 tys. zł. Tak samo, gdy przekroczą ten limit, ale płatności wpływają na konto bankowe i są właściwie opisane. Takie zwolnienie wynika z pkt. 37 załącznika do obowiązującego rozporządzenia dotyczącego kas.

 

 Kogo obejmą zmiany?

 Zatwierdzone rozporządzenie będzie zobowiązywało do rejestrowania sprzedaży z użyciem kasy fiskalnej m.in.: lekarzy, stomatologów, prawników, doradców podatkowych, kosmetyczki, fryzjerów, mechaników samochodowych, właścicieli stacji diagnostycznych, osoby mają punkty gastronomiczne czy podatników zajmujących się dostawą perfum.

Jeżeli chodzi o notariuszy, to nie będą oni musieli ewidencjonować w kasie usług, ale tylko w zakresie czynności objętych wpisem do repetytorium A i P, jeżeli ustalony 20 tysięczny limit obrotów nie zostanie przekroczony, albo jeśli płatność będzie wykonana w formie bezgotówkowej. Usługi świadczone w innych formach będą musiały być dokumentowane przy użyciu kasy fiskalnej. 

Nowym tytułem uprawniającym do zwolnienia z konieczności ewidencjonowania przy pomocy kasy fiskalnej ma być z kolei dostawa towarów i świadczenie usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym zaliczane są przez podatnika do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji pod warunkiem wystawienia faktury, co wynika z § 1 ust. 2 rozporządzenia.

Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów, projektowane rozporządzenie ma na celu wprowadzenie przede wszystkim rozwiązań powodujących uszczelnienie systemu podatkowego, a tym samym zapobieganie unikaniu opodatkowania i zaniżania obrotów.

TK: przepisy o nieujawnionych źródłach przychodów niekonstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie w przedmiocie konstytucyjności regulacji dotyczących nieujawnionych źródłach przychodów, rozstrzygając tym samym wątpliwości zarówno podatników, jak i organów podatkowych oraz sądów co do treść art. 20 ust. 3 ustawy o PIT.

 

WĄTPLIWOŚCI

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1991 Nr 80, poz. 350; dalej: „ustawa o PIT”) wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Interpretacja powyższe sformułował budziła poważne wątpliwości. W celu wyjaśnienia niejednoznacznych zwrotów, takich jak „czynienie wydatków”, „gromadzenie mienia” czy „przychody opodatkowane”, pytania prawne w tej sprawie złożyły Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA) i Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA). 

Zdaniem WSA, przepis art. 20 ust. 3 ustawy o PIT, budził wątpliwość interpretacyjną związaną z możliwym, dwojakim rozumieniem użytych w nim wyrażeń „gromadzenie mienia” oraz „czynienie wydatków”, co powodowało pojęciową niejednolitość i niejasność tych wyrażeń. Jak wskazał WSA, wyrażenia te można rozumieć w dwóch znaczeniach: 

  1. jako czynność pierwotną, tj. gromadzenie mienia służącego gromadzeniu innego mienia, albo
  2.  jako czynność wtórną, tj. czynienie wydatków finansowych z uprzednio zgromadzonego mienia. 

Sąd pytający zaznaczył, że każda z przedstawionych czynności jako prawnie istotny element prawnopodatkowego stanu faktycznego, z którego potencjalnie wynika obowiązek podatkowy, może następować w różnych latach podatkowych. Skutkuje to niemożnością jednoznacznego ustalenia, którego roku podatkowego wydatek ma dotyczyć. 

Podobnie na nieokreśloność wyrażeń użytych w przepisie art. 20 ust. 3 ustawy o PIT zwrócił uwagę NSA, który powziął wątpliwości do wyrażeń, takich jak „przychody ze źródeł nieujawnionych”, „przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach”, „zgromadzone mienie”, „przychody opodatkowane” oraz „przychody zwolnione od opodatkowania”. NSA zwrócił uwagę, że obowiązująca regulacja nie zawiera definicji tych pojęć.

 

WAŻNY WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO 

Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie (dalej: TK) w dniu 29 lipca 2014 r., sygn. P 49/13, rozpoznał połączone pytania prawne WSA oraz NSA. W konsekwencji TK orzekł, że art. 20 ust. 3 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP, tj. w zakresie jego zgodności z zasadą określoności przepisów prawa w dziedzinie prawa podatkowego. 

W odniesieniu do wyrażeń kwestionowanych przez sądy pytające wypowiedział się wcześniej TK w wyroku z 18 lipca 2013r., sygn. SK 18/09, w którym przedmiotem kontroli był art. 20 ust. 3 ustawy o PIT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. W wyroku tym TK orzekł, że wskazany przepis narusza zasadę określoności przepisów prawa wywodzoną z art. 2 konstytucji. TK odnosząc się w omawianym orzeczeniu do powyższego wyroku, stwierdził, że zmiana art. 20 ust. 3 ustawy o PIT wprowadzona od 1 stycznia 2007 r. nie usunęła zastrzeżeń natury konstytucyjnej, które zgłosił TK we wskazanym wyroku z 2013 roku. 

TK w omawianym wyroku uznał, że kwestionowane wyrażenia użyte w art. 20 ust. 3 ustawy o PIT są niejasne i nieprecyzyjne. Na ich podstawie nie można jednoznacznie ustalić definicji „przychody ze źródeł nieujawnionych” i „przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach”, a tym samym przepis ten nie spełnia wymagań legislacyjnych przewidzianych dla przepisów podatkowych. Zgodnie z art. 84 i art. 217 Konstytucji, ustawodawca powinien jasno i zrozumiale zdefiniować wyżej przytoczone wyżej pojęcia, aby podatnik mógł w sposób precyzyjny określić treść ciążących na nim obowiązków.

 

ODROCZENIE UTRATY MOCY PRZEPISU

 TK, pomimo tego, że orzekł o niekonstytucyjności przepisu ustawy o PIT dotyczącego podatku od dochodów nieujawnionych, odroczył jednak utratę jego mocy obowiązującej o osiemnaście miesięcy. Ma to na celu pozostawienia ustawodawcy odpowiedniego czasu na dokonanie zmian legislacyjnych przywracających stan zgodności z Konstytucją. TK zauważył również, że w przypadku derogacji art. 20 ust. 3 ustawy o PIT istotne jest zapewnienie realizacji powszechności opodatkowania. 

W konsekwencji możliwe będzie w dalszym ciągu prowadzenie postępowań w sprawie podatku od dochodów nieujawnionych na podstawie uchylonego przepisu. Przepis ten powinien być w dalszym ciągu przestrzegany i stosowany przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy, gdyż nadal pozostaje elementem systemu prawa. Jednakże dokonując jego interpretacji organy administracyjne i sądy powinny kierować się wskazówkami dotyczącymi tego przepisu wynikającymi z omawianego wyroku oraz z przytoczonego wyroku z 2013 roku, nadając mu znaczenie zgodne z Konstytucją. Właściwe organy administracji podatkowej i sądy administracyjne powinny także brać pod uwagę stany faktyczne konkretnych spraw.

 

KONTROWERSJE 

Na koniec należy zauważyć, że regulacja dotycząca nieujawnionych źródeł przychodów wciąż budzi kontrowersje. Najlepszy dowód na rozbieżność poglądów w tej kwestii stanowi fakt, że omawiany wyrok nie zapadł jednomyślnie. Zdania odrębne zostały zgłoszone przez czterech sędziów spośród składu orzekającego. 

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że stan prawny w przedmiocie opodatkowania nieujawnionych źródeł przychodów cały czas może ulegać zmianom, dlatego podatnicy powinni na bieżąco monitorować zmiany legislacyjne oraz orzecznictwo.

 

  Podstawa prawna:

  • Art. 20 ust. 3 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.
  • Art.2, art. 3, art. 84, art. 190, art. 217 Konstytucji Rzeczypospolite Polskiej.

 Źródło:

  • Powyższy artykuł został sporządzony w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2014 roku (sygn. akt P 49/13) wraz z Komunikatem przed oraz Komunikatem po (dostęp: http://trybunal.gov.pl/).

Łatwiejsze rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej. Nowelizacja ustawy o KRS

 

DG

Obecnie pomimo funkcjonowania zasady jednego okienka założenie działalności gospodarczej wciąż jest związane się z wieloma komplikacjami. Trzeci kwartał 2014 roku przyniesie w tym zakresie istotne zmiany. Nowelizacja ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: ustawa o KRS) oraz niektórych innych ustaw pozwoli przedsiębiorcom skrócić czas oczekiwania na możliwość rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej.

ZASADA JEDNEGO OKIENKA

Obecnie, zgodnie z treścią art. 19b ustawy o KRS, podmiot podlegający wpisowi do rejestru przedsiębiorców KRS, składając do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie wpisu lub jego zmianę, jest zobowiązany jednocześnie z tym wnioskiem złożyć formularze wniosków – zgłoszeń identyfikacyjnych lub aktualizacyjnych – skierowane do Głównego Urzędu Statystycznego, naczelnika urzędu skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd rejestrowy ma za zadanie jedynie przekazać powyższe formularze właściwym organom w celu ich rozpoznania.

Funkcjonująca zasada jednego okienka pozwala jedynie na ustalenie centralnego miejsca składania przez przedsiębiorcę łącznie całej dokumentacji, stanowiącej podstawę do rozpoczęcia działalności gospodarczej. Jednakże ustalenie jednego miejsca składania dokumentów nie rozwiązało problemu długiego czasu oczekiwania na możliwość rozpoczęcia wykonywania działalności.

KORZYSTNE ZMIANY

Jak wskazano w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o KRS oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Druk nr 2094), nowelizacja ma na celu wyeliminowanie ułomności obecnej regulacji zasady jednego okienka poprzez zagwarantowanie przedsiębiorcy możliwości szybkiego rozpoczęcia wykonywania  działalności gospodarczej, przy ograniczeniu do minimum formalności. Ponadto podkreślono konieczność budowania nowoczesnej administracji publicznej i wykorzystanie w związku z tym możliwości, jakie przynosi rozwój techniczny. Nowelizacja zakłada, że stosowanie zasady jednego okienka obejmie szerszy niż dotychczas krąg podmiotów, tj. wszystkie podmioty wpisywane do rejestru przedsiębiorców oraz podmioty spoza rejestru przedsiębiorców. Ponadto zmiany mają zagwarantować podmiotowi podlegającemu wpisowi do KRS możliwość faktycznego prowadzenia działalności niezwłocznie po dokonaniu wpisu w KRS. Powyższe ma zostać zapewnione poprzez wymianę danych pomiędzy systemami teleinformatycznymi KRS oraz organów administracji publicznej, zarówno bezpośrednio po dokonaniu wpisu w rejestrze, jak i po jego każdorazowej zmianie. Wpis w ewidencjach i rejestrze, a także nadanie podmiotowi identyfikatora podatkowego NIP oraz numeru identyfikacyjnego REGON będą następowały automatycznie bezpośrednio po przekazaniu do systemów teleinformatycznych, w których są prowadzone właściwe ewidencje, danych objętych treścią wpisu w KRS.

Dla podmiotów wpisanych do KRS obowiązek samodzielnego zgłaszania danych identyfikacyjnych (tzw. obowiązek ewidencyjny) na potrzeby ewidencji podatkowej, rejestru REGON czy ewidencji ZUS będzie dotyczyć wyłącznie tzw. danych uzupełniających. Dane uzupełniające obejmują informacje o mniej istotnym znaczeniu, ale konieczne do wykonywania zadań spoczywających na organach administracji objętych zasadą jednego okienka (np. wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej bądź dane kontaktowe).

Należy mieć na uwadze wyjątek od wyżej opisanych zasad w postaci obowiązków ewidencyjnych ciążących na spółkach kapitałowych w organizacji. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji oraz spółka akcyjna w organizacji zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej posiadają przywilej prowadzenia działalności gospodarczej przed uzyskaniem wpisu w KRS. W sytuacji, gdy podmioty te postanowią rozpocząć wykonywanie działalności gospodarczej przed uzyskaniem wpisu w KRS, będzie ciążył na nich obowiązek samodzielnego dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego we właściwym urzędzie skarbowym.

Podsumowując, podmiot wpisany do KRS bezpośrednio po uzyskaniu wpisu w rejestrze uzyska też automatycznie identyfikator podatkowy NIP i numer identyfikacyjny REGON, co oznacza, że jednocześnie uzyska faktyczną możliwość prowadzenia działalności.

Źródło: Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Druk nr 2094).

Ważny wyrok TK – opodatkowanie nieodpłatnych świadczeń na rzecz pracownika

faktury

 

W dniu 8 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny (dalej: TK) wydał istotny wyrok w przedmiocie opodatkowania świadczeń, które mogą być potencjalnie otrzymane przez pracownika w związku ze stosunkiem pracy, którego jest stroną, a które są dodatkowo ściśle związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez pracodawcę.[1] Odnosi się to do często spotykanych w praktyce tzw. nieodpłatnych świadczeń na rzecz pracowników, takich jak dodatkowe polisy ubezpieczeniowe, zapewnienie dojazdu do pracy czy imprezy integracyjne.

TK zbadał na wniosek Prezydenta Konfederacji Lewiatan z siedzibą w Warszawie zgodność art. 12 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 2-2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.d.o.f.) w zakresie, w jakim przepisy te przewidują opodatkowanie wszelkich świadczeń:

  • które pracownik może potencjalnie otrzymać w związku z pozostawaniem w stosunku pracy,
  • które są ściśle związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez pracodawcę,
  • których wartości nie da się obliczyć w zgodzie z metodologią wskazaną w powołanej ustawie

- z art. 2 i art. 217 Konstytucji RP. W przepisie art. 2 wyrażono zasadę demokratycznego państwa prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej. Natomiast Konstytucja RP w art. 277 ustanawia zasadę bezwzględnej wyłączności ustawy w sprawach podatkowych.

 

JAKIE ŚWIADCZENIA PODLEGAJĄ OPODATKOWANIU?

TK w komunikacie po wydaniu omawianego wyroku[2] stwierdził, że mimo bardzo szerokiego ujęcia przychodów ze stosunku pracy, nie każde świadczenie dokonane przez pracodawcę na rzecz pracownika bez ustalonej za nie zapłaty jest świadczeniem podlegającym podatkowi dochodowemu. Skład orzekający zauważył, że obecnie pracodawcy oferują pracownikom różnorodne świadczenia, które czasami trudno jest jednoznacznie zakwalifikować do jednej z poniższych kategorii:

1)    gratyfikacja (rzeczowa lub w postaci usługi), przyznana pracownikowi jako element wynagrodzenia za pracę, która jest objęta podatkiem dochodowym,

2)    wymagane przez odpowiednie przepisy świadczenia ze strony pracodawcy, które służą stworzeniu odpowiednich warunków pracy i które są zwolnione z tego podatku (art. 21 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.f.).

Z powyższą klasyfikacją jest związany problem wskazania kryterium wyodrębnienia świadczeń objętych podatkiem dochodowym. Zdaniem TK konieczna jest obiektywna ocena, czy świadczenie leżało w interesie pracownika (tzn. czy stanowiło ono realne przysporzenie majątkowe, którego efekt jest widoczny w majątku pracownika). Świadczenia uzyskiwane od pracodawcy, aby podlegały opodatkowaniu, muszą prowadzić do pojawienia się po stronie pracownika dochodu, czyli korzyści majątkowej, która może wystąpić w dwóch postaciach, tj. prowadzić do:

1)    powiększenia aktywów albo

2)    zaoszczędzenia wydatków.

TK wyróżnił też istotne cechy kategorii „innych nieodpłatnych świadczeń” jako przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 i art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.:

1)           świadczenia spełnione za zgodą pracownika,

2)           świadczenia spełnione w jego interesie i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenie aktywów lub uniknięcie wydatku, który musiałby ponieść,

3)           korzyść jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi.

ROZSTRZYGNIĘCIE TK

Jak wskazano w komunikacie TK kwestionowane przepisy były podstawą wydania wielu, niejednokrotnie odmiennych, rozstrzygnięć przez sądy administracyjne, co mogło rodzić wątpliwości co do precyzyjności i określoności wyżej wskazanych przepisów. TK stwierdził jednak, że brak jest podstaw do uchylenia analizowanych przepisów, gdyż istnieje możliwość dokonania ich prokonstytucyjnej wykładni.

TK orzekł, że przepisy powodujące wątpliwości interpretacyjne powinny być rozumiane w ten sposób, że „inne nieodpłatne świadczenie” oznacza wyłącznie przysporzenie majątkowe o indywidualnie określonej wartości, otrzymane przez pracownika, są zgodne z Konstytucją.


[1] Wyrok TK z dnia 8 lipca 2014 r. (sygn. akt K 7/13),

[2] Komunikat po: „Opodatkowanie świadczeń, które mogą być nawet potencjalnie otrzymane przez pracownika w związku z pozostawaniem przez niego w stosunku pracy, a które są dodatkowo ściśle związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez pracodawcę” (sygn. akt K 7/13).

 

PIT komunalny – czyli więcej dla samorządów

100 zł

W Kancelarii Prezydenta trwają prace nad projektem ustawy przewidującej wprowadzenie tzw. PIT-u komunalnego, mającego na celu poprawienie stanu finansowego samorządów.

Koncepcja PIT komunalnego zakłada, że każdy  podatnik rozliczając się roczną deklaracją PI wskazywałby kwotę przeznaczaną dla budżetu samorządu właściwego dla miejsca zamieszkania oraz kwotę. Dzięki temu mieszkańcy wiedzieliby dokładnie, jaka część ich podatków jest przeznaczana na budżet samorządowy, a w konsekwencji tego mogliby wymagać więcej od władz lokalnych. Koncepcja zostałaby wprowadzona na wzór rozwiązań występujących m.in. w Skandynawii i Szwajcarii.

Obecnie jednym ze źródeł dochodów samorządów gminnych obok np. podatków od nieruchomości, podatków od spadków i darowizn czy podatków rolnych jest udział w PIT, na poziomie ok. 39 procent. Wprowadzanie zatem do systemu podatkowego wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień wpływa również na obniżenie dochodów samorządowych. Jest to więc redystrybucja środków, na którą samorząd nie ma żadnego wpływu.

Jedno z założeń nowego projektu zakłada, że do samorządów trafiać miałaby stała kwota pochodząca z wpływów od podatników, którzy płacą 18-procentową stawkę PIT, natomiast nie byłoby udziału w podatkach płaconych przez rozliczających się według 32-procentowej stawki.

Jednak skutkiem przyjęcia takiego rozwiązania byłyby głębokie ubytki w budżetach dużych miast. Miasta te czerpią bowiem znaczną część dochodów dzięki podatnikom z 32-procentową stawką. Dlatego środowiska samorządowe proponują, by w zapisach o PIT komunalnym zapisać sztywno dotychczasowy udział gmin w podatku dochodowym od osób fizycznych, na poziomie ok. 40 procent.

Wadą takiego systemu podatkowego jest natomiast fakt, że np. gminy wiejskie, gdzie mieszka znacznie więcej biedniejszych mieszkańców, a także wielu nie płacących PIT rolników oraz zdecydowanie mniejszy odsetek osób płacących 32-procentowy PIT, są w znacznie gorszej sytuacji finansowej niż np. wielkie miasta, gdzie mieszka wielu podatników płacących 32-procentowy PIT. Autorzy projektu zakładają jednak, że takie gminy mogłyby same ustalać stawki odpowiednie dla ich potrzeb

Dzisiaj samorządy mają jedynie udział we wpływach budżetu państwa. Po wprowadzeniu PIT komunalnego byłby to nie udział we wpływach, ale udział w tytule podatkowym. Teoretycznie choć nie zmieni się nic w wielkości tego udziału, zmieni się jego status prawny. Każda zmiana w systemie podatkowym powoduje zmiany w dochodach budżetu z tą różnicą, że budżet może sobie to zrekompensować, np. podnosząc VAT, co nie dotyczy samorządów.

W przypadku, gdyby jednak ustawa o PIT komunalnym ustalała, że np. samorządy mają stały udział w tytule podatkowym, mogłyby one wprowadzać zmiany w swojej części i np. wprowadzane w skali kraju ulgi podatkowe nie wpływałoby na sytuację finansową samorządów.  Za to gmina mogłaby zawsze wprowadzić własną ulgę czy zwolnienie.

Selektywne zastosowanie obniżonej stawki VAT do produktów spożywczych a przepisy Dyrektywy 112

WSTĘP

Na gruncie obecnie obowiązującego stanu prawnego produkty spożywcze podlegają opodatkowaniu stawką podstawową podatku od towarów i usług, a w niektórych przypadkach stawkami obniżonymi 5% lub 8%.

W niniejszym artykule omówiony zostanie sposób implementacji przepisów Dyrektywy 112 w zakresie stosowania obniżonych stawek podatku od wartości dodanej do polskiego porządku prawnego w kontekście przeglądu aktualnego orzecznictwa.

 

ŹRÓDŁA PRAWA

Zgodnie z prawem unijnym, a ściślej art. 98 ust. 1 i 2  Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006, ze zm.), państwa członkowskie mogą stosować jedną lub dwie stawki obniżone, które mają zastosowanie wyłącznie do dostaw towarów i świadczenia usług określonych w Załączniku III Dyrektywy. W pozycji pierwszej wskazanego załącznika wymieniono środki spożywcze  przeznaczone do spożycia przez ludzi, zwierzęta, żywe zwierzęta, nasiona, rośliny oraz składniki zwykle przeznaczone do produkcji środków spożywczych, a także produkty zwykle przeznaczone do użytku jako dodatek lub substytut środków spożywczych.

W polskiej ustawie o podatku od towarów i usług w art. 41 ust. 2 i 2a przewidziano możliwość stosowania stawek obniżonych w wysokości 5% i 8%

Szczegółowy wykaz produktów spożywczych podlegających opodatkowaniu 5% stawką podatku od towarów i usług wymieniony jest w załączniku nr 10 do ustawy o podatku od towarów i usług. Druga grupa produktów korzystających z preferencyjnej stawki została określona w załączniku nr 3 do tej ustawy i podlega opodatkowaniu według stawki 8%.

Co istotne, przy grupowaniu poszczególnych towarów zgodnie z art. 5a ustawy o VAT ustawodawca odwołał się do klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej. Załącznik nr 3 oraz załącznik nr 10 do ustawy o VAT zawiera określone towary lub usługi wraz z wyszczególnieniem ich numeru klasyfikacyjnego, zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (dalej: PKWiU).

Natomiast zgodnie z art. 98 ust. 3 Dyrektywy 112, przy stosowaniu stawek obniżonych przewidzianych w ust. 1 do poszczególnych kategorii towarów, państwa członkowskie mogą stosować Nomenklaturę Scaloną (dalej: CN), aby precyzyjnie określić zakres danej kategorii.

Kwestia ta ma doniosłe znaczenie praktyczne, ponieważ mimo pewnych  powiązań pomiędzy tymi systemami klasyfikacyjnymi, niektóre kategorie produktów zostały w różnych sposób zaklasyfikowane w PKWiU i w CN.

Przykładowo ustawa przewiduje zastosowanie preferencyjnej stawki VAT dla wyrobów ciastkarskich i ciastek świeżych, przy jednoczesnym stosowaniu stawki podstawowej dla pierników, herbatników i wafli. Rozróżnianie wyrobów ciastkarskich oraz słodkich herbatników, pierników i wafli nie jest natomiast możliwe na gruncie CN. Firmy z branży spożywczej sprzeciwiają się takiemu ustawowemu rozróżnieniu, często na tym gruncie wchodząc w spór z fiskusem.

Zapoznając się z orzecznictwem polskich sądów w zakresie omawianej tematyki, spotkać można rozbieżne stanowiska sądów w kwestii zgodności polskich przepisów z Dyrektywą 112.

 

IMPLEMENTACJA Z NARUSZENIEM DYREKTYWY 112

Przykładem jest wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt III SA/Wa 2933/13). Spółka była zdania, że Polska nieprawidłowo wdrożyła unijne przepisy. Wskazała, że nie należy stosować PKWiU, tylko unijną CN.

WSA wskazał , że należy podzielić pogląd, iż obniżona stawka podatku powinna być zastosowana w odniesieniu do wszystkich towarów objętych danym kodem CN. Ustawodawca krajowy włączając bowiem do systemu podatkowego możliwość stosowania stawek obniżonych dla niektórych tylko produktów należących do danego grupowania CN różnicuje ich pozycję podatkową.

Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach z 28 stycznia 2013 r. (sygn. akt I FSK 697/12) i z 16 maja 2013 r. (sygn. akt I FSK 827/12). Stwierdził, że uzależnienie obniżonych stawek od klasyfikacji PKWiU albo takich kryteriów jak świeżość narusza przepisy unijne, w szczególności zasadę neutralności.

Ponadto WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2014 r. (sygn. III SA/Wa 3053/13) wskazał, że swoboda państwa członkowskiego dotyczy tylko tego, czy towary i usługi objęte konkretnym kodem CN opodatkować stawką podstawową, czy obniżoną, ale nie tego, które towary i usługi objęte konkretnym kodem opodatkować preferencyjnie, a które poddać opodatkowaniu stawką podstawową.

Wskazał ponadto, że traktując nomenklaturę wybiórczo, Ustawodawca automatycznie naruszył zasadę neutralności, gdyż inaczej opodatkował towary o cechach na tyle podobnych, że zostały one tak samo sklasyfikowane w ramach CN.

Zasada neutralności jest więc naruszona, gdy państwo członkowskie opodatkowuje różnymi stawkami podatku VAT towary lub usługi podobne, konkurencyjne wobec siebie.

W orzecznictwie TSUE dokonano interpretacji pojęcia podobieństwa towarów dla potrzeb zasady neutralności. Podstawowym kryterium decydującym o podobieństwie towarów jest ich charakter. Z kolei odnośnie kryterium podobieństwa usług, które należy odnieść także do podobieństwa towarów, TSUE uznał, że w celu ustalenia, czy dwa towary są podobne należy przede wszystkim uwzględnić punkt widzenia przeciętnego konsumenta, unikając sztucznych rozróżnień opartych na nieznaczących różnicach. Usługi są zatem podobne, gdy wykazują analogiczne właściwości i spełniają te same potrzeby konsumenta, w zależności od kryterium porównywalności w użytkowaniu i gdy istniejące różnice nie wpływają w znaczący sposób na decyzję konsumenta o skorzystaniu z jednej lub drugiej usługi.

Biorąc powyższe pod uwagę, oceny podobieństwa produktów należy dokonywać z perspektywy konsumenta. Cechami, które należy uwzględnić przy tej ocenie są skład, smak, funkcja towarów (środków spożywczych) oraz ewentualnie inne właściwości, które mogłyby mieć wpływ na decyzję konsumenta co do wyboru danego towaru.

 

IMPLEMENTACJA JEDNAK PRAWIDŁOWA?

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł odmiennie niż w przypadku rozstrzygnięć powołanych powyżej w wyroku z dnia 19 marca 2014 r. (sygn. akt I SA/Op 821/13). Stwierdził, że polskie przepisy są zgodne z prawem unijnym, a Polska mogła sama zdecydować, które produkty objąć stawką podstawową, a które stawkami niższymi.

WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23.05.2014 r. (I SA/Kr 387/14) stwierdził, że zastosowanie nomenklatury scalonej nie jest obowiązkowe, państwa mogą z tej opcji skorzystać, ale mogą także wykorzystać inne sposoby określenia towarów podlegających obniżonej stawce podatkowej. PKWiU została przy tym oparta m.in. na CN, a zakres rzeczowy większości grupowań obejmujących wyroby jest określony zakresem rzeczowym odpowiednich pozycji CN, to znaczy, że każde grupowanie PKWiU odpowiada całej pozycji, części pozycji lub stanowi agregat kilku pozycji CN.

Podobnego zdania jest wiele składów sędziowskich, czego przykładem jest wyrok krakowskiego WSA z 30 października 2013 r. (sygn. akt I SA/Kr 1352/13). Sąd stwierdził, że państwa członkowskie mogą same decydować, czy wszystkie produkty z danej kategorii zostaną objęte stawką obniżoną. Powołał się liczne wcześniejsze rozstrzygnięcia potwierdzające to stanowisko, m.in. orzeczenie NSA z 24 lipca 2013 r. (sygn. akt I FSK 754/13). NSA stwierdził, że zawężenie kategorii środków spożywczych, do których ma zastosowanie stawka obniżona, nie narusza prawa wspólnotowego. NSA powołał się ponadto na wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE, m.in. z 6 maja 2010 r. (sygn. C – 94/09) w sprawie Komisja przeciw Francji. Trybunał uznał wtedy, że państwo członkowskie może z zastrzeżeniem poszanowania zasady neutralności podatkowej ograniczyć stosowanie podatkowej preferencji do określonych aspektów danych towarów bądź usług.

Podsumowując powyższą analizę należy podkreślić, że w wielu przypadkach podatnicy powołując się na niezgodność polskich przepisów z Dyrektywą 112 chcieli uzyskać potwierdzenie możliwości zastosowania stawki obniżonej do ich produktów odwołując się do klasyfikacji CN, jednakże argumentacja była zbyt ogólnikowa. Wydaje się, że w indywidualnym skonkretyzowanym przypadku, gdy autentycznie podobne i konkurencyjne produkty spożywcze podlegają różnemu traktowaniu podatkowemu – zarzut naruszenia zasady neutralności jest możliwy do obrony przed polskim sądem.

 

PCC: korzystne interpretacje dla podatników w zakresie cash poolingu

cash-pooling

W związku ze stale rosnąca popularnością umów o wspólnym zarządzaniu płynnością finansową, tzw. umów cash poolingu coraz częściej pojawia się problem ich opodatkowania na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ostatnio wydane interpretacje podatkowe powinny jednoznacznie wyjaśnić wątpliwości podatników w tym zakresie.

Umowa cash poolingu w polskim systemie prawnym jest zaliczana do kategorii umów nienazwanych.  Brak ustawowych regulacji powoduje, że jest to konstrukcja niejednolita i w zależności od potrzeb gospodarczych może być w zasadzie kształtowana dowolnie, jednakże niezmienny pozostaje główny cel zawierania tego typu porozumień – poprawa płynności finansowej spółek tworzących grupę kapitałową w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Istotą tego typu konstrukcji jest odpowiednie zarządzanie środkami pieniężnymi oraz zadłużeniem, co zwykle następuje poprzez zgromadzenie środków pieniężnych spółek wchodzących w skład grupy kapitałowej na jednym rachunku głównym obsługiwanym przez jeden z podmiotów – tzw. pool leadera przy wykorzystaniu dodatkowych rachunków rozliczeniowych. Pozwala to na optymalizację zarządzania tymi środkami, dzięki możliwości zrównoważenia nadwyżek powstałych w jednej spółce z przejściowymi niedoborami innej spółki, co w konsekwencji pozwala na redukcję kosztów prowadzonej przez grupę działalności gospodarczej.

Powyższa konstrukcja może rodzić  wątpliwości w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC) z uwagi na pewne podobieństwa do umowy pożyczki.

Na wstępie należy określić co dokładnie w przypadku umów cash poolingu stanowi przedmiot opodatkowania na gruncie ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649 ze zm.; dalej: ustawa o PCC).

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy zawiera zamknięty katalog czynności podlegających obowiązkowi podatkowemu. Jest to enumeratywne wyliczenie, w którym nie znalazła się umowa cash poolingu, ani jakakolwiek inna forma umowy nienazwanej. Jednakże zgodnie z 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o PCC podatkowi podlegają m.in. umowy pożyczki pieniędzy, co w świetle powyższego stwierdzenia o podobieństwach pomiędzy umową o zarządzaniu płynnością finansową a umową pożyczki stało się przyczyną wątpliwości podatników w przedmiocie prawnopodatkowej klasyfikacji umów cash poolingu.

Przedstawionym powyżej zagadnieniem zajął się Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w wydanej w dniu 15 kwietnia 2014r. interpretacji indywidualnej (sygn. IBPBII/1/436-54/14/MCZ). Rozważony stan faktyczny dotyczył mechanizmu zarządzania płynnością finansową typu rzeczywistego, tzw. metoda salda zerowego w ramach grupy kapitałowej,  gdzie spółki zamierzały zawrzeć odpowiednią umowę z zagranicznym bankiem i wykorzystać możliwości oferowane przez cash pooling. Zdaniem wnioskodawcy umowa cash poolingu, podobnie jak inne czynności dokonywane w celu wykonania tej umowy nie spełniają definicji pożyczki w oparciu o art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm). Wnioskodawca zauważył różnice pomiędzy tymi konstrukcjami prawnymi, ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że umowa cash poolingu stanowi umowę o świadczenie usług finansowych oferowaną przez banki, która jest przeznaczona do efektywnego zarządzania środkami finansowymi należącymi do podmiotów gospodarczych, a nie stanowi sama w sobie podstawy udostępnienia środków pieniężnych do dyspozycji. W przeciwieństwie do umowy pożyczki nie następuje w tym przypadku przewidziane w kodeksowej definicji pożyczki przeniesienie na własność określonej ilości pieniędzy wraz z obowiązkiem ich późniejszego zwrotu. Umowa cash poolingu nie realizuje również celu ekonomicznego pożyczki, który wyraża się w korzystaniu przez ściśle określony czas z cudzego kapitału, w określonej konkretnej oznaczonej kwotowo wysokości, w oznaczonych celach – konsumpcyjnych bądź inwestycyjnych.

Z przedstawionymi poglądami wnioskodawcy zgodził się dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, chociaż zauważył, że umowa cash poolingu jest rzeczywiście najbardziej zbliżona konstrukcyjnie do umowy pożyczki. Stwierdził jednak, że mimo tych podobieństw nie wyczerpuje ona istotnych znamion umowy pożyczki. Zdaniem organu, istotnym kryterium odróżniającym te dwie umowy jest brak w umowie cash poolingu skonkretyzowanej drugiej strony transakcji oraz określenia przekazywanej ilości pieniędzy.

Podobne stanowisko zajął również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 7 kwietnia 2014 r. (sygn. IPPB2/436-73/14-2/L). Stan faktyczny również dotyczył tzw. cash poolingu o saldzie zerowym, a wnioskodawca powziął podobne wątpliwości w związku z analogiami umowy cash poolingu do umowy pożyczki. Jednakże organ interpretacyjny, tak samo jak we wcześniej omawianej interpretacji stwierdził, że przedstawiona we wniosku konstrukcja cash poolingu pomimo tego, że zawiera pewne elementy charakterystyczne dla umowy pożyczki nie może podlegać pod obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o PCC. Organ uzasadniając powyższe stanowisko wskazał, iż uczestnik konstrukcji cash poolingu nie wie, czy jego wolne środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości oraz przez którego z uczestników, a to stanowi konieczny element umowy pożyczki.

Podsumowując, należy stwierdzić, że zgodnie z kształtującą się linią interpretacyjną organów podatkowych umowa zarządzania płynnością finansową oraz czynności dokonywane w ramach jej wykonywania nie podlegają PCC, ponieważ umowa cash poolingu jako umowa nienazwana nie podlega opodatkowaniu na gruncie ustawy o PCC, a czynności tej nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki.

Aby dowiedzieć się więcej polecamy uczestnictwo w szkoleniu:

Cash Pooling. Praktyczne aspekty zarządzania płynnością finansową w Grupie Kapitałowej

 

 

VAT 2014: wyłączenie dla usług nieodpłatnego przekazywania drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych

vat-zwolnienie

Przedsiębiorcy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podejmują zazwyczaj także działania o charakterze marketingowym mające na celu wspieranie sprzedaży. Jedną z metod marketingowych jest stosowanie materiałów wspierających sprzedaż, w tym drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych. Jak opodatkować przekazanie kontrahentowi tego typu materiałów?

Wśród najpopularniejszych materiałów wspierających sprzedaż, czyli tzw. materiałów POS (ang. point of sales materials), należy wyróżnić artykuły takie jak np. stojaki na ulotki, wobblery, foldery reklamowe, naklejki czy makiety. Szczególnego znaczenia w świetle zeszłorocznej zmiany przepisów ustawy o VAT nabiera właściwa kwalifikacja drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych.

Na wstępie należy przedstawić stan prawny, z którego wynikają wątpliwości w zakresie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) przez dostawę towarów, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

  1. przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
  2. wszelkie inne darowizny,

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Dla omawianej sprawy kluczowe znaczenie ma nowelizacja ustawy o VAT, w wyniku której nastąpiła zmiana treści przepisu art. 7 ust. 3.:

  • do 31.03.2013 r. stanowił on, że przepisu art. 7 ust. 2 „nie stosuje się do przekazywanych drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych, prezentów o małej wartości i próbek”;
  • od 1.04.2013 r. obowiązuje natomiast w następującym brzmieniu: „przepisu ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli przekazanie to następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika”.

Jak wynika z porównania powyżej przytoczonych wersji przepisu, w jego obecnym brzmieniu nie znalazło się sformułowanie nawiązujące do „drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych”. Było to przyczyną powstania wątpliwości podatników, czy dostawa tego typu artykułów powinna w nowym stanie prawnym podlegać obowiązkowi podatkowemu na gruncie ustawy o VAT.

Pomimo upływu roku od wejścia powyższych zmian w życie, kwestia ta nadal pozostaje kontrowersyjna. Podatnicy wciąż wyrażają wątpliwości, czy nieodpłatne przekazywanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych podlega opodatkowaniu.

Omawianej kontrowersyjnej kwestii dotyczyła interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wydana w dniu 21 stycznia 2014 r., sygn. IPPP2/443-1151/13-2/AO.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że spółka nabywała drukowane materiały reklamowe i informacyjne takie jak np. foldery, katalogi czy torby papierowe, w celu ich przekazania sieciom sklepów, które nabywały wyprodukowane przez nią towary. Wszystkie drukowane materiały zawierały albo logo spółki albo logo, zdjęcie lub opis reklamowanego towaru. Przy nabyciu wspomnianych materiałów spółce przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego. Wnioskodawca wskazał, że celem przekazania tych materiałów była reklama i informacja o towarach znajdujących się w ofercie spółki i zachęta do ich zakupu, przy czym kontrahent nie otrzymywał możliwości korzystania z towaru w sensie ekonomicznym.

O wszystkich tych spornych kwestiach mogą się Państwo dowiedzieć więcej na szkolenia vat Russell Bedford

Organ interpretacyjny zwrócił uwagę na fakt, że u podstaw podatku VAT leży obciążenie tym podatkiem konsumpcji, co jest realizowane poprzez doliczanie go do ceny nabywanych przez konsumentów dóbr. Zaznaczył, że podatek VAT obciąża konsumpcję danego towaru (lub usługi), przez którą należy rozumieć użycie nabytego towaru (lub usługi) ze skutkiem zaspokojenia jakiejkolwiek potrzeby przez konsumenta.

Mając na względzie powyżej przedstawione założenia podatku VAT, organ stwierdził, że drukowane materiały reklamowe i informacyjne, o których mowa we wniosku o wydanie interpretacji nie stanowią towarów, które mogą podlegać konsumpcji. Tym samym odbiorca przekazywanych towarów nie konsumuje ich, a w wyniku dokonanej dostawy nie zostaje zaspokojona jakakolwiek potrzeba – nie pojawia się przysporzenie majątkowe, gdyż kontrahent nie otrzymuje możliwości korzystania z towaru w sensie ekonomicznym.

W interpretacji organ odniósł się również do regulacji dotyczących „prezentów o małej wartości”. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT przekazywanych prezentów o małej wartości nie rozumie się jako dostawy towarów. Zgodnie z art. 7 ust. 4 przez prezenty o małej wartości rozumie się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

  1. o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;
  2. których przekazania nie ujęto w ewidencji, o której mowa w pkt 1, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Oran stwierdził, że nawet jeżeli następuje nieodpłatne przekazanie materiałów reklamowych i informacyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 10 zł nie stanowi to czynności, z którą ustawa o VAT wiązałaby powstanie obowiązku podatkowego.

Podsumowując, zgodnie z omawianą interpretacją nieodpłatne przekazanie kontrahentom drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych nie stanowi czynności, z którą ustawa o VAT wiązałaby powstanie obowiązku podatkowego i to niezależnie od ograniczeń wynikających z regulacji dotyczącej „prezentów o małej wartości”.

 

Na siłownię z preferencyjną stawką VAT

silownia

Jeden z ostatnich wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego powinien rozwiać wątpliwości w zakresie właściwej stawki VAT na korzystanie z obiektów sportowych, takich jak siłownia czy klub fitness.

Kwestią budzącą dotychczas kontrowersje był przede wszystkim sposób rozumienia wyrażenia „pozostałe usługi związane z rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu” (poz. 186 załącznika nr 3 do ustawy o VAT), od którego było uzależnione zastosowanie preferencyjnej 8% stawki VAT.

Dotychczas zdania organów podatkowych były podzielone – występowały do tej pory dwa zasadnicze stanowiska w przedmiocie opodatkowania usług, takich jak korzystanie z siłowni:

1)    usługi takie podlegają opodatkowaniu według podstawowej stawki VAT, ze względu na fakt, że karnet wstępu na obiekt sportowy poza samym wstępem, do którego stosuje się preferencyjną stawkę, daje również możliwość korzystania z określonego sprzętu, co powinno być opodatkowane stawką 23 % (por. np. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 30 maja 2011 r., sygn. IBPP2/443-289/11/RSz);

2)    usługi te powinny być objęte stawką VAT w wysokości 8%, ponieważ opłata za wstęp obejmuje nie tylko  dostęp do określonego obiektu, ale w tej opłacie klient otrzymuje możliwość korzystania z różnego rodzaju urządzeń sportowych, co nie powinno być rozpoznawane jako odrębne świadczenie (por. np. interpretacja indywidualna Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. IPPP1/443-1374/11-2/ISZ).

Należy podkreślić, że kwestia preferencyjnej stawki VAT w zakresie wstępu na obiekty sportowe nie była wcześniej przedmiotem rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego.  prawdopodobieństwo tym donioślejsze znaczenie dla rozwiania omawianych wątpliwości może mieć powołane rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2014 r. (sygn. I FSK 311/13) uznał, iż nie można zakładać, że racjonalny ustawodawca tworzy normę prawną nieobejmującą żadnego stanu faktycznego. Tym czasem nie sposób wskazać usługi związanej z rekreacją, która polegałaby wyłącznie na samym wstępie, biernym uczestnictwie, bez aktywnego korzystania z urządzeń znajdujących się w tym obiekcie.

W związku z powyższym, Sąd dokonał następującej interpretacji zakresu usług świadczonych przez siłownie wskazując, że:

1)    „usługi związane z rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu” – w przypadku kart wstępu, obejmują zarówno wstęp na siłownię, jak i korzystanie z urządzeń tam się znajdujących

- powinny być opodatkowane preferencyjną stawką w wysokości 8%,

2)    określenie usługi „wyłącznie w zakresie wstępu” – oznacza, że usługi świadczone przez siłownię, które nie są związane z normalnym typowym jej użytkowaniem, np. usługi restauracyjne na terenie klubu, zakup napojów, odżywek, czy też usługi instruktora, nie są objęte stawką obniżoną

- powinny być opodatkowane podstawową stawką 23 %.

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że wyrok NSA, wpływając na ujednolicenie stanowiska organów podatkowych, zakończy spory o dopuszczalność stosowania preferencyjnej stawki odnośnie korzystania z obiektów sportowych.

Na wszystkie podobnego typu problemy odpowie nas ekspert w trakcie szkolenia vat.

Usługi budowlane i budowlano-montażowe – zasady rozliczenia VAT po 1 stycznia 2014 r.

budownictwo

Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług wprowadza istotne zmiany dotyczące ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego. Zmiany, wchodzące w życie z dniem 1 stycznia 2014 r., dotyczą także szczególnych przypadków, w tym zasad ustalania obowiązku podatkowego w zakresie usług budowlanych i montażowych.

Zasady ogólne

Zgodnie z nowymi zasadami ogólnymi obowiązek podatkowy będzie powstawał z upływem miesiąca, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę (nowo wprowadzony art. 19a ust. 1 ustawy o VAT). Należy jednak pamiętać, że dla określonych rodzajów świadczeń przewidziano szczególne zasady powstania obowiązku podatkowego. Do takich świadczeń należą usługi budowlane oraz budowlano-montażowe.

Obowiązek podatkowy w zakresie usług budowlanych i montażowych

Do końca 2013 r. nie miała znaczenia data wystawienia faktury – obowiązek podatkowy w przypadku usług budowlanych lub budowlano-remontowych powstawał z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usług.

Od 1 stycznia 2014 r. w przypadku świadczenia usług budowlanych i budowlano-montażowych obowiązek podatkowy w podatku VAT będzie powstawał z chwilą wystawienia faktury (art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a).

Podatnicy świadczący usługi budowlane i budowlano-montażowe powinni zwrócić uwagę, iż faktura winna być wystawiona nie później niż 30. dnia od wykonania takiej usługi.

W sytuacji, kiedy wykonujący powyższe usługi nie wystawi faktury lub wystawi ją ze znacznym opóźnieniem, obowiązek wykazania podatku VAT należnego powstanie 30. dnia od dnia wykonania usługi, przy czym nie ma znaczenia fakt otrzymania przez świadczącego usługę należności.

Konsekwencje zmian w praktyce

Zgodnie z przepisami obowiązującymi do końca 2013 r., jeśli przedsiębiorca nie otrzymał za świadczone usługi budowlane lub budowlano-montażowe zapłaty w terminie, mógł przesunąć termin powstania obowiązku podatkowego na następny miesiąc po miesiącu, w którym nastąpiło wykonanie usługi. Faktura VAT nie była istotna z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego.

Obecnie moment powstania obowiązku jest ściśle powiązany z datą wystawienia faktury. Przedsiębiorca świadczący usługi tego typu może wystawić fakturę w ciągu 30. dni od dnia wykonania usługi – możliwe jest przesunięcie momentu powstania obowiązku podatkowego na następny miesiąc po wykonaniu usługi. Jednakże wiąże się to z dłuższym terminem oczekiwania na płatność.

Dowiedz się więcej podczas szkolenia vat, lub szkolenia podatkowego